مرکز تحقیقات ژنتیک

پژوهشگران با بررسی داده‌های بیان ژن مربوط به بیش از ۳ هزار نفر دریافتند که اختلال افسردگی اساسی (MDD) با تغییر الگوی بیان صدها ژن در گلبول‌های سفید خون همراه است. نتایج این مطالعه که در نشریه Scientific Reports منتشر شده، نشان می‌دهد افسردگی می‌تواند علاوه بر تغییرات مرتبط با مغز، با تغییرات مولکولی و ایمنی در سراسر بدن نیز همراه باشد.

محققان با استفاده از داده‌های ۱۸۶۴ فرد مبتلا به افسردگی و ۱۲۰۸ فرد سالم، ۱۳۸۳ ژن با بیان متفاوت را شناسایی کردند. از میان آن‌ها، ۷۳ ژن به فرآیندهای مرتبط با سیناپس‌ها و ارتباطات عصبی مربوط بودند؛ ژن‌هایی که در سلول‌های ایمنی نیز می‌توانند نقش‌های زیستی متفاوتی داشته باشند و ارتباط آن‌ها با مسیرهای عصبی نیازمند بررسی بیشتر است.

 پژوهشگران همچنین ۱۸ ژن را شناسایی کردند که در این تحلیل توانستند افراد مبتلا به MDD را از افراد گروه کنترل متمایز کنند و به‌عنوان نشانگرهای زیستی بالقوه برای مطالعات آینده مطرح شدند. علاوه‌براین، هفت ژن در الگوهای بیان ژن مرتبط با MDD در خون و برخی نواحی مغز مشترک بودند و با بیماری‌هایی مانند اضطراب، اختلال دوقطبی، فشار خون بالا، بیماری‌های عروقی و پسوریازیس نیز ارتباط داشتند.

اوتاویو کابرال-مارکس، سرپرست پژوهش، تأکید می‌کند که یافته‌ها از این دیدگاه حمایت می‌کنند که افسردگی می‌تواند با تغییرات سیستمیک، از جمله در عملکرد سیستم ایمنی، همراه باشد و بررسی آن نباید صرفاً به مغز محدود شود.

 پیامدهای احتمالی پژوهش: کمک به شناسایی و بررسی نشانگرهای زیستی خونی برای افسردگی؛ ارائه سرنخ‌هایی برای توسعه روش‌های آینده جهت ارزیابی و پایش بیماری؛ گشودن مسیرهای پژوهشی جدید درباره نقش التهاب و عملکرد سیستم ایمنی در افسردگی.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که این نتایج هنوز رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند، و یافته‌های این مطالعه به معنای وجود یک آزمایش خون تشخیصی برای افسردگی نیستند. با این حال، این پژوهش شواهد بیشتری ارائه می‌دهد که افسردگی می‌تواند با تغییرات مولکولی و ایمنی فراتر از مغز همراه باشد و بررسی این ارتباطات می‌تواند به درک بهتر زیست‌شناسی این اختلال کمک کند.

منبع